مدیریت سرمازدگی در زمان گلدهی درختان میوه

سرمازدگی بهاره یکی از مخرب‌ترین پدیده‌های جوی در صنعت باغداری است که سالانه خسارات هنگفتی به باغداران وارد می‌کند. با توجه به تغییرات اقلیمی و افزایش وقوع پدیده‌های جوی،مدیریت سرمازدگی در زمان گلدهی باغات به یک ضرورت انکارناپذیر تبدیل شده است. این مقاله با هدف ارائه اطلاعات علمی و کاربردی در زمینه مقاومت ارقام مختلف به سرما و روش‌های مقابله با آن تهیه شده است

قسمت اول: آشنایی با انواع سرمازدگی و روش مدیریت سرمازدگی در زمان گلدهی باغات

۱. سرمازدگی تشعشعی (تابشی):

در شب‌های صاف و بدون ابر رخ می‌دهد. زمین گرمای ذخیره شده در روز را از طریق تشعشع به فضا از دست می‌دهد و هوای مجاور زمین سرد می‌شود. این نوع سرما معمولاً در اوایل صبح به اوج خود می‌رسدو سرمازدگی باغ در زمان گلدهی درختان میوه در نزدیکی صبح به همین دلیل شدیدتر است.

۲. سرمازدگی فرارفتی (جابجایی):

در اثر ورود توده هوای سرد از مناطق قطبی به منطقه رخ می‌دهد. با وزش باد همراه است و مهار آن بسیار دشوارتر از نوع اول است.

۳. سرمازدگی ترکیبی:

ترکیبی از دو نوع فوق که شدیدترین خسارات را به باغات وارد می‌کند.

مقاومت جوانه‌ها و گل‌ها به سرما مقاومت اندام‌های مختلف درخت به سرما کاملاً به مرحله فنولوژی (رشدی) بستگی دارد. در ادامه، دمای بحرانی (آستانه خسارت ۱۰٪) برای درختان مختلف ارائه می‌شود تا برای مدیریت سرمازدگی در زمان گلدهی باغات مورد استفاده قرار گیرد

بخش اول درختان میوه هسته دار:

میزان مقاومت درختان هسته دار در مراحل مختلف رشدی به سرما

مقاومت جوانه ها به سرمازدگی باغ در مراحل مختلف رشدی

در ادامه عکس مراحل رشدی مختلف یک جوانه هلو را مشاهده میکنید که با جدول بالا میزان حساسیت هر مرحله را به سرمازدگی میتوانید بسنجید.

بخش دوم درختان میوه دانه دار:

سیب و گلابی نسبتا به سرمازدگی باغ در زمان گلدهی مقاوم تر هستند

بخش سوم: گردو

گردو علی رغم دیر گل بودن حساسیت بالایی به سرمازدگی دارد.

نکته مهم: گل های ماده حساس تر از گل های نر هستند و دمای 1- میتواند 90 درصد محصول را نابود کند

بخش چهارم: انار

انار گیاهی نیمه‌گرمسیری و فوق‌العاده حساس به سرماست:

بخش پنجم: پسته

پسته از درختان مقاوم به سرما محسوب می‌شود اما در مرحله گلدهی آسیب‌پذیر است

بخش ششم:مرکبات

مرکبات حساس ترین به سرمازدگی هستند

قسمت دوم: مدیریت سرمازدگی در زمان گلدهی باغات

مقابله با سرمازدگی به شیوه های مختلفی صورت میگیرد و قبل از انجام مبارزه باید مرحله رشدی گیاه را در نظر داشت مثلا در مرحله تورم جوانه ها است یا گلدهی کامل و با استفاده از جدول ها بالا میزان حساسیت به سرما را سنجید و با استفاده از داده های هواشناسی اگر دمای شب کمتر از دمای حساسیت گیاه بود اقدام به مقابله با سرمازدگی کرد.

یکی از ساده ترین روش های مبارزه با سرمازدگی بخاری های باغی دست ساز است که کاربرد زیادی درمدیریت سرمازدگی در زمان گلدهی باغات دارد.

ساده ترین روش ساخت بخاری باغی استفاده از حلبی های کوچک پنج کیلویی است گه یک سوم بالایی حلبی ها را سوراخ سوراخ کنید و داخل حلبی را با سه قسمت گازوئیل و یک قسمت روغن سوخته پر کنید و داخل حلبی یک تکه پارچه کهنه قرار بدید و بخاری باغی شما اماده است

نکته مهم در هنگام استفاده از بخاری های باغی این است که اگر دما سنج دارید بخاری ها را از زمانی که دمای هوا به دو درجه میرسد روشن کنید و اگر ندارید با غروب افتاب عملیات را شروع کنید.نکته مهم این هست که سرمازدگی در اواخر شب و در نزدیکی صبح بیشتر است و اتش ها باید تا طلوع افتاب روشن باشند و حداقل هشتاد عدد در هکتار بخاری باغی کار گذاشت.